پیام بهزادی، الهام بهزادی – گروه میکروبشناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرقدس
استرپتوکوک گروه B (GBS): خطر انتقال عفونت به نوزادان و استراتژیهای جهانی پیشگیری
پزشکان Streptococcus agalactiae یا Streptococcus گروه B، را از عوامل مهم بیماریزایی و مرگومیر در نوزادان به شمار میآورند؛ عموماً مادران بههنگام تولد، این عفونت را به نوزادان خود منتقل میکنند. پس از پی بردن پژوهشگران به این واقعیت مهم، در برخی از کشورها متخصصان به مادرانی که از ناقلین کلنیهای Streptococcus گروه (B ) GBS بودند، پیش از زایمان خدمات پیشگیرانهی دارویی ارائه کردند تا بروز عفونت در نوزادان را کاهش دهند؛ که البته موفقیتآمیز نیز بود. نخستین بار CDC و چند مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی در ایالات متحدهی آمریکا این پروژه را به کار گرفتند و پس از موفقیتهای چشمگیری که به دست آوردند، بسیاری از کشورهای اروپایی نیز آن را به کار بستند.
طی مطالعهای در یکی از کشورهای اروپایی، محققان با استفاده از سواب، 257 نمونه از واژن زنان باردار (بین هفته های ۳۵ تا ۳۷ بارداری) در گروه سنی 19 تا 46 سال گرفتند؛ زنانی که در این پژوهش شرکت داشتند، هیچ نشانهای از عفونت نداشتند. پژوهشگران نمونهها را با استفاده از کیتهای تجاری مانند STREPTOCOCCAL GROUPING KIT بررسی کردند و دریافتند که همگی محتوی باکتریهای GBS بودند. دانشمندان سویههای GBS را بر اساس پلیساکاریدهای کپسولی خود به 10 سروتیپ شامل Ia، Ib و II-IX تقسیم میکنند. در حال حاضر، محققان در جهان بیشترین موارد ابتلا را مربوط به سروتیپهای Ia، Ib و II-V گزارش میکنند.
بررسی اپیدمیولوژیک سروتیپهای GBS در زنان باردار: فراوانی، مکانیسمهای بیماریزایی و مقاومت دارویی
نتایج حاصل از بررسی مزبور نشان داد كه از 257 نمونه ی جدا شده، 243 مورد آن (95/5%) قابل تیپ بندی بوده، ولی بقیه امكان تیپ بندی برایشان نبود. بیشترین سویه ی جدا شده متعلق به سروتیپ III (۸۴ نمونه برابر با ۳۳%) بوده و سروتیپهای بعدی عبارت بودند از: V (۶۰ نمونه برابر با ۲۳%)، Ia (۵۱ نمونه برابر با ۲۰%)، II (۲۹ نمونه برابر با ۱۱%)، Ib (۱۲ نمونه برابر با ۵%) و IV (۷ نمونه برابر با ۳%). مطالعه ی انجام شده به همراه دیگر بررسیهایی كه در آن كشور اروپایی انجام گرفته، نشان می دهند كه مهمترین عضو باكتریایی فلور طبیعی واژن زنان سالم باردار را سروتیپ III از باكتریهای GBS تشكیل میدهد.
جالب است كه نتایج بررسیها در آن كشور اروپایی بیانگر این حقیقت است كه سروتیپ III از باكتریهای GBS سبب بروز عفونت مهاجم در نوزادان می گردند. در همین راستا، مطالعات انجام شده نشان می دهند كه سروتیپهای III و V موجب القای آپوپتوزیز در سلولهای اپیتلیال می شوند كه نتیجه ی آن تخریب بافتی، گسترش باكتریهای GBS و ایجاد بیماری مهاجم یا عفونت دستگاهها خواهد بود. باكتریهای GBS همگی نسبت به پنی سیلین حساس بوده، ولی نسبت به تتراساكلین كاملا مقاوم هستند. به نظر میرسد كه چنین مطالعاتی در هر یك از شهرهای ایران می تواند بسیار مهم و با ارزش باشد.
برگرفته از:
1) Cristea VC, Duta M, Neacsu G. Screening for Group B Streptococcus: A Private Laboratory experience. Roum Arch Microbiol Immunol. 2011;70:65-68.
