اختلالات و نارسایی های کلیوی، یکی از بیماریهایی است که افراد نسبتاً زیادی را درگیر می کند. در چنین افرادی کلیه نمی تواند عملکرد خود (تصفیه خون) را به خوبی انجام دهد. همین امر موجب می شود مشکلاتی برای آنها پیش بیاید.
در افراد با نارسایی کلیه، از آنجایی که این عضو نمی تواند خود، به خوبی عمل کند، اوره از خون برداشته نمی شود و بر اثر شکسته شدن این ماده، آمونیاک به وجود می آید که مادهای بدبو است. به همین علت اغلب این افراد در دهانشان مزه بدی را حس می کنند و به بوی بد دهان دچار می شوند.
همین افزایش اوره در خون (اورمیا) با اثر روی سیستم عصبی مرکزی، مشکلات زیادی را برای بیمار ایجاد می کند. به طور مثال ، کم شدن حافظه ، خستگی یا افسردگی. همچنین با اثر روی سیستم گوارش ، سبب تهوع، استفراغ و احساس مزه فلزی در دهان می شود.
مراقبتهای دهان و دندان در بیماران تحت دیالیز
تغییرات استخوانی نیز گاهی رخ میدهد؛ برای مثال تراکم استخوان در فک بیمار کاهش مییابد و دندانها در برخی موارد لق یا دردناک میشوند. با توجه به این مشکلات، بسیاری از افرادی که دچار نارسایی کلیه میشوند باید دیالیز انجام دهند. پژوهشگران در تحقیقات خود نشان دادهاند که هر سال ۱۰ تا ۱۵ درصد به تعداد افرادی که دیالیز میشوند افزوده میشود. بنابراین لازم است درباره وضعیت سلامت دهان این افراد اطلاعات بیشتری داشته باشیم. پزشکان برای انجام دیالیز از دستگاهی برای تمیز کردن خون استفاده میکنند و این دستگاه کاری را انجام میدهد که کلیه دیگر قادر به انجام آن نیست.
در دندانپزشکی اگر کسی که دیالیز می شود نیاز به درمان دندانپزشکی داشته باشد، بهتر است طوری برنامه ریزی کند که درمان خود را در روز پس از دیالیز انجام دهد. خطر ایجاد عفونتهای دهان و دندان در چنین افرادی بالاتر است.
به همین دلیل باید پیش از درمان دندانپزشکی، با توصیه دندان پزشک خود آنتی بیوتیک مصرف کنند تا از بروز احتمالی این عفونتها جلوگیری شود. همچنین از آنجایی که این افراد ناچار به مصرف بعضی داروهای ضد انعقاد هستند، احتمال خونریزیهای پیشبینی نشده در آنها زیاد است. به همین دلیل بهتر است پیش از درمان، درباره داروهای مصرفی خود به دندانپزشک اطلاع دهند تا پیشبینیهای لازم پیش از انجام درمان صورت گیرد.
پیوند کلیه
بعضی از بیماران کلیوی، در نهایت، نیاز به پیوند کلیه پیدا می کنند. در این بیماران برای جلوگیری از رد پیوند، از داروهای سرکوبگر سیستم ایمنی مانند کورتنها استفاده می شود. این داروها سبب بروز مشکلاتی در ناحیه دهان و دندانها می شوند. به همین علت لازم است که پیش از انجام پیوند، بیمار به دندانپزشک مراجعه کند تا بعضی درمانها و توصیههای لازم به بیمار داده شود. برای مثال، لازم است دندانهایی که قابل ترمیم نیستند کشیده شوند، بیماریهای احتمالی موجود در دهان درمان شوند، منابع احتمالی ایجاد عفونت در دهان شناسایی و رفع شوند و همچنین بهداشت دهان به وضعیت مطلوبی برسد.
برای این کار توصیههایی به بیمار می شود. به طور مثال، استفاده از دهان شویههای ضد میکروبی به طور روزانه مفید خواهد بود. در مجموع افرادی که چنین بیماریهایی دارند، لازم است رسیدگی بیشتر و بهتری به وضعیت سلامت دهان و دندانهای خود داشته باشند تا احتمال بروز عفونت در آنها تا حد امکان کاهش یابد.

