سمشناسی (توکسیکولوژی) شاخهای متشکل از علوم شیمی، زیستشناسی، پزشکی و بهداشت است. این رشته درباره تاثیرات زیان آور عوامل شیمیایی و فیزیکی بر روی سیستمهای زنده بحث میکند. به عبارت دیگر علمی است که راجع به سموم تولید شده بوسیله گیاهان ، جانوران و باکتریهای پاتوژن و مواد شیمیایی بحث میکند. زبانشناسان این کلمه را از ریشههای یونانی Lagos و taxicon گرفتهاند. که به معنای مطالعه تاثیرات منفی مواد شیمیایی روی ارگانیسمهای زنده است.
یک تعریف مشخص تر از سم شناسی عبارت است از مطالعه ی اثرات سوء مواد شیمیایی یا فیزیکی بر روی ارگانیسم ها می باشد. اثرات سوء ممکن است دراشکال زیادی اتفاق بیفتد، از مرگ فوری گرفته تا تغییرات کوچکی که پس از ماه ها یا سال ها تشخیص داده می شوند. پژوهشها نشان دادهاند که بسیاری از تغییرات قابل مشاهده مختلف در ساختمان یا فعالیت های بدن نتیجه تغییرات غیرقابل شناسایی قبلی در بدن است.
در عین حال سمشناسی را علم شناخت سموم و نحوه مبارزه با آنها نیز تعریف کردهاند. سمومی که از مسیرهای مختلف وارد بدن موجود زنده میشود میتواند باعث ایجاد تغییراتی در عملکرد زیستی ارگان یا بافت هدف در موجود زنده شود. که این تغییرات در علم سم شناسی مورد بررسی قرار میگیرد. در سم شناسی علوم بیوشیمی و فارماکولوژی (داروسازی) کاربرد فراوان دارد.
این بخش با مجهز بودن به دستگاه فوق پیشرفته GC-MS و HPLC و جذب اتمی به عنوان روش مرجع شناسایی واندازه گیری، می تواند بر روی نمونه های زیر طیف وسیعی از داروها و مواد مخدر و سموم را معین کند:
– خون و تمامی مایعات بدن
– مواد غذایی مشکوک
– نمونه کپسول، قرص و پودر و محلول نامعلوم
و……
