سندرم تونل کارپ چیست؟

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”

سندرم تونل کارپ 

 نشانگان تونل مچ دست یا سندرم کانال کارپ چگونه ایجاد می شود؟

فشار بر عصب مدیان هنگام عبور از درون تونل مچ دست سندروم تونل کارپ یا کانال مچ دستی را ایجاد می‌کند. در مچ دست نیز مجرا یا تونلی وجود دارد که آن را کانال کارپ یا تونل مچ دستی می‌نامند.

استخوانچه‌های مچ دست در یک طرف این تونل قرار دارند. این استخوانچه‌ها به‌گونه‌ای کنار هم قرار می‌گیرند که شکل یک قوس، هلال یا ناو را ایجاد می‌کنند. سپس یک رباط یا نوار بافتی محکم به دو طرف این قوس یا هلال متصل می‌شود که آن را رباط عرضی مچ دست (Transverse carpal ligament) می‌نامند.

از زیر رباط عرضی مچ دست که به رنگ سفید نشان داده شده است، ۹ تاندون و عصب مدیان (به رنگ زرد) عبور می‌کنند.

ترکیب این دو ساختار، یعنی استخوانچه‌های مچ دست از یک طرف و رباط عرضی مچ دست از طرف دیگر، یک کانال یا تونل ایجاد می‌کند. از درون این کانال، ۹ تاندون خم‌کننده انگشتان دست و عصب مدیان عبور می‌کنند.

تاندون‌ها و عصب از ساعد پایین می‌آیند، از داخل تونل عبور می‌کنند و به کف دست می‌رسند. سپس عصب مدیان در کف دست به شاخه‌هایی تقسیم می‌شود؛ این شاخه‌ها حس کف دستی انگشتان شست، سبابه، میانی و نیمه خارجی انگشت انگشتری را منتقل می‌کنند و عضلات ناحیه تنار را برای انجام حرکات شست کنترل می‌کنند.

عصب مدیان یک عصب حسی و حرکتی است. این عصب حس انگشتان شست، سبابه، میانی، نیمی از انگشت انگشتری و  کف دست را تأمین می‌کند. این عصب همچنین عضلات برجستگی تنار را تحریک می‌کند. برجستگی تنار در کف دست و در مجاورت انگشت شست قرار دارد و عضلاتی را در خود جای داده است که انگشت شست را حرکت می‌دهند.

گاهی اوقات بنا به عللی فضای درونی این کانال تنگ می شود.

بطور مثال یک تومور یا کیست که درون کانال ایجاد می‌شود می‌تواند فضای آن را تنگ کند و اگر شکستگی مچ دست بد جوش بخورد، شکل استخوان تغییر می‌کند و فضای کانال تنگ می‌شود؛ اما در بیشتر موارد تاندون‌های خم‌کننده انگشتان و غلاف اطراف آن‌ها که از این فضا عبور می‌کنند، با متورم شدن فضای کانال را کاهش می‌دهند.

این تاندون ها می توانند به علت حرکات مکرر و مداوم مچ دست و انگشتان متورم شوند. کارهایی مانند تایپ زیاد و یا استفاده زیاد از پیانو می توانند موجب بروز علائم سندروم کانال کارپ شوند. گاهی اوقات تورم تاندون ها و غلاف آنها به علت تغییرات هورمونی است که در دوران بارداری یا  یائسگی برای بیمار ایجاد می شود.