کم خونی یکی از شایع ترین عارضه های خونی در میان افراد در کل جهان است. که یکی از انواع آن کم خونی مگالوبلاستیک بوده که به دلیل کمبود ویتامین B12 و یا فولات در بدن ایجاد می شود. در این کم خونی تعداد گلبولهای قرمز خون کمتر از حد معمولی است. این نوع کم خونی زمانی فرد را درگیر می کند که گلبول های قرمز به درستی تولید نشوند. این سلول ها هم نابالغ هستند و هم بزرگ هستند به همین دلیل نمی توانند از مغز استخوان خارج شوند در نتیجه وارد جریان خون نشده و اکسیژن تحویل نمی دهند. کم خونی انواع مختلفی دارد و این نوع کم خونی با گلبول های قرمز که بزرگتر از حد طبیعی هستند و به تعداد کافی وجود ندارند مشخص می شوند. اگر شما هم می خواهید درباره کم خونی مگالوبلاستیک اطلاعاتی کسب کنید تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.
کم خونی مگالوبلاستیک چیست ؟
کم خونی با کاهش میزان هموگلوبین در خون مشخص می شود. علت کم خونی می تواند به دلیل کاهش تعداد گلبول های قرمز یا کاهش میزان هموگلوبین در هر گلبول قرمز باشد. افرادی که دچار کم خونی هستند به دلیل اینکه اکسیژن کمتری در خون خود دارند بیشتر از باقی افراد دچار خستگی و تنگی نفس می شوند. این نوع کم خونی به دلیل کمبود ویتامین B12 و فولات در بدن اتفاق می افتد.
فولات برای رشد گلبول های قرمز سالم ضروری است و در مواد غذایی بسیاری مانند جگر، گوشت گاو، اسفناج و کلم بروکلی یافت می شوند. به لحاظ تکنیکی اسیدفولیک فرم مصنوعی فولات است. البته اسیدفولیک را در غلات و غذاهای غنی شده می توان یافت.
سبک تغذیه می تواند یک عامل مهم برای دریافت فولات باشد.هم چنین در افرادی که به مصرف الکل اعتیاد دارند ریسک کمبود فولات در آن ها بالا است. به دلیل اینکه الکل توانایی بدن در جذب اسید فولیک را مختل می کند. زنان باردار اغلب با کمبود فولات مواجه می شوند به همین جهت توصیه می شود قبل از بارداری اقدام به مصرف داروهای اسیدفولیک کنید.
ویتامین B12 به طور طبیعی در مواد غذایی مانند گوشت، ماهی، تخم مرغ و شیر موجود هستند. برخی از افراد به اندازه کافی از منابع غذایی ویتامین B12 دریافت نمی کنند و به همین جهت دچار این نوع کم خونی می شوند. به کم خونی مگالوبلاستیک کم خونی پریشنز نیز گفته می شود. دلیل جذب نشدن این ویتامین در بدن به کمبود پروتئینی به نام فاکتور داخلی درمعده است. هنگامی که فاکتور داخلی در معده به اندازه کافی تولید نشود ویتامین B12 به اندازه کافی در خون جذب نمی شود و این مشکل ایجاد می شود.
علائم کم خونی مگالوبلاستیک
کم خونی مگالوبلاستیک عموما با خستگی شایع خود را نشان می دهد. رایج ترین علائم این نوع کم خونی به شرح زیر است:
- تنگی نفس
- تورم زبان
- رنگ پریدگی پوست
- ضعف های عضلانی
- ضربان قلب بالا
- بی حسی در اندام ها
- کاهش اشتها
- کاهش وزن
- اسهال
- حالت تهوع
- زبان صاف و بدون پرز
- گزگز و سوزن شدن دست ها و پاها
علت کم خونی مگالوبلاستیک
همانگونه که در بخش های پیشین به آن اشاره شد علت شایع این نوع از کم خونی کمبود ویتامین B12 و فولات است. این دو ماده برای تولید گلبول های قرمز به طور طبیعی و سالم ضروری هستند اما وقتی به اندازه کافی از آن ها در خون دریافت نشود سبب ناهنجاری در آرایش گلبول های قرمز خون می شوند. این امر می توان در تقسیم سلول ها اختلال ایجاد کند و سبب شود سایزی بزرگتر از حد طبیعی داشته باشند.
نحوه تشخیص کم خونی مگالوبلاستیک
کم خونی مگالوبلاستیک نوعی کم خونی است که به علت تخریب و ناکافی بودن سلولهای سفید خون در استخوانها ایجاد میشود. برای تشخیص این حالت، مراحل زیر انجام میشود:
بررسی سوابق پزشکی و علائم
پزشک شما به سوالاتی درباره سوابق پزشکی شما، علائمی که دارید و علائمی که در افراد خانواده تان دیده شده است، میپردازد. این اطلاعات کمک میکنند تا پزشک احتمال وجود این نوع کم خونی را بررسی کند.
معاینه فیزیکی
معاینه فیزیکی شامل بررسی علائم و نشانههای جسمی شما است که شامل بررسی ظاهر پوست، لثهها، زخمها و تورمها میشود. اگر پزشک مشکوک به کم خونی مگالوبلاستیک باشد امکان دارد آزمایش هایی را تجویز کند.
آزمایش خون
برای تشخیص این مشکل، آزمایش خون لازم است. این آزمایش شامل شمارش سلولهای خونی، اندازه سلولهای خونی و اندازه هستههای سلولهای سفید خون است. در کم خونی مگالوبلاستیک، سلولهای خونی بزرگ و ناهمگون مشاهده میشوند.
با توجه به پیچیدگی تشخیص کم خونی مگالوبلاستیک، توصیه میشود که با پزشک خود مشورت کنید و همکاری کنید تا به تشخیص صحیح و درمان مناسب ختم شود. وی میتواند بر اساس نتایج آزمایشها و بررسیهای بیشتر، برنامه درمانی مناسب را برای شما تعیین کند.
درمان کم خونی مگالوبلاستیک
تشخیص کم خونی مگالوبلاستیک در بهترین آزمایشگاه غرب تهران به راحتی و دقت صورت می پذیرد. پس از تشخیص لازم است به پزشک مراجعه کرده تا داروهای لازم را دریافت کنید. درمان هایی که برای کم خونی مگالوبلاسیتک در نظر گرفته می شود عموما به شکل دارویی و به شرح زیر است:
فولیک اسید
قرص فولیک اسید به شکل خوراکی و با دوز 1 میلی گرم و 5 میلی گرم در داروخانه ها موجود است. طبق منابع بیماران دارای کم خونی مگالوبلاستیک بایستی به مدت ۳ ماه (روزانه ) قرص اسید فولیک 5 میلی گرم را مصرف کنند.
ویتامین B12
عموما باید یک هفته این ویتامین به صورت تزریقی وارد بدن شود و پس از مدت دو ماه به صورت هفتگی تزریق شود. در بسیاری افراد باید کوبالامین به صورت ماهانه تزریق شود.
توجه داشته باشید که داروها باید تحت نظر پزشک تزریق شوند و به هیچ عنوان خودسرانه اقدام به تزریق مصرف داروهای نام برده نکنید.
در زمان های گذشته این نوع کم خونی به سختی درمان می شد اما امروزه افرادی که به کم خونی مگالوبلاستیک مبتلا هستند با داروهای تجویزی بیماری شان کنترل می شود. در صورتی که مشخص شده است این بیماری در شما وجود دارد حتما به پزشک مراجعه کرده و اقدام به درمان کنید تا دچار بیماری های بیشتر در راستای کمبود ویتامین B12نشوید .
در نهایت…
کم خونی مگالوبلاستیک نوعی کم خونی است که ناشی از تخریب و ناکافی بودن گلبول های قرمز خون است. علائم آن شامل خستگی، ضعف، تنگی نفس و تغییرات در لثهها و طحال است. تشخیص این نوع کم خونی با بررسی سوابق پزشکی، آزمایش خون و در صورت لزوم آزمایش استخوان قابل انجام است. درمان هم شامل مصرف مکملهای آهن، ویتامین B12 و اسید فولیک است.
