تشخیص ایدز تنها با آزمایش خون ساده

آزمایش ایدز برای بررسی وجود ویروس HIV  انجام می پذیرد. در صورتیکه رابطه پرخطر داشته اید ویا جزو گروه های پرخطر به حساب می آیید حتما برای انجام این آزمایش اقدام کنید. تست ایدز در واقع تنها یک آزمایش خون ساده می باشد و جای هیچگونه نگرانی در مورد این آزمایش وجود ندارد. توجه داشته باشید که تشخیص هر چه سریعتر این بیماری می تواند در کنترل آن نقش بسیار مهمی داشته باشد. زمانی که این بیماری وارد بدن می شود می تواند تا سالها بدون هیچ علائمی در بدن پیشرفت کند فلذا توصیه ما به شما این است حتی با کم ترین احتمال برای آزمایش مراجعه کنید .در این مقاله از آزمایشگاه پارسه می خواهیم به شرح آزمایش ایدز و جزئیات آن بپردازیم. 

بیماری ایدز چیست؟

در این بخش می خواهیم بدانیم این بیماری چیست و از کجا وارد بدن می شود. ویروس HIV هنگامی که وارد بدن می شود به طرز عجیبی به سیستم ایمنی بدن حمله ور می شود و شروع به تخریب سلول های CD4 می کند. این ویروس با ورود به این سلول ها خاصیت خود را گسترش داده و پس از مدتی آنها را ازبین می برد. به همین دلیل سیستم ایمنی فرد مبتلا به طور قابل توجهی کاهش می یابد و بدن فرد در برابر بیماری های عفونی بسیار ضعیف می شود و اگر تحت درمان قرار نگیرد خطر مرگ را به دنبال دارد. فردی که مبتلا به ایدز می باشد با یک آنفولانزای ساده می تواند در معرض مرگ قرار بگیرد در صورتی که افراد سالم پس از گذراندن تنها چند روز به حالت عادی بازمی گردد. ویروس ایدز در واقع آخرین مرحله از عفونت HIV می باشد و در آن تعداد سلول های CD4 به کمتر از 200 سلول در هر میلی متر مکعب خون می رسد این در حالی است که در افراد با سیستم ایمنی سالم تعداد سلول های CD4 بین 500 تا 1600 سلول در هر میلی متر مکعب می باشد.

از این رو تشخیص به موقع این بیماری می تواند شانس بالایی در کنترل و طول عمر بیماران مبتلا داشته باشد.

بیشتر بخوانید : هپاتیت C

علائم بیماری ایدز

بیماری ایدز با حمله ویروس HIV به سیستم ایمنی بدن آغاز می شود. بنابراین در روزهای اولیه حالتی شبیه به آنفولانزای شدید با علائم زیر دارد:

• تب و لرز
• خستگی و کوفتگی شدید
• تورم غدد لنفاوی
• گلو درد
• حالت تهوع
• ناراحتی معده
• اضطراب شدید

انتقال بیماری ایدز را می توان در موارد زیر خلاصه کرد:

• تزریق خون آلوده
• رابطه جنسی پرخطر و محافظت نشده
• از مادر آلوده به جنین

در چه مواردی باید آزمایش ایدز داد؟

علائمی که در بخش فوق به آن اشاره شد ممکن است تنها دلیل برای انجام این آزمایش نباشد و فرد باید در صورتی که در معرض هر یک از راه های انتقالی قرار گرفته است این آزمایش را بدهد. بر اساس توصیه مرکز کنترل و پیشگیری لازم است همه افراد در سنین 13 تا 64 سالگی حداقل یکبار این آزمایش را بدهند. در موارد زیر باید فرد برای آزمایش ایدز به یک آزمایشگاه معتبر مراجعه نماید:

1. اگر مردی هستید که با مرد دیگر رابطه جنسی داشته است.
2. اگر متوجه شده اید که شریک جنسی تان HIV مثبت است و با او رابطه مقعدی و یا واژینال داشته اید.
3. اگر بیش از یک شریک جنسی داشته اید.
4. اگر از سوزن مشترک استفاده کرده اید.
5. اگر تشخیص هپاتیت یا سل برای شما داده شده است و تحت درمان قرار گرفته اید.

مناسب ترین زمان آزمایش ایدز

آزمایش آنتی ژن و یا آنتی بادی که بر روی خون انجام می شود می تواند وجود عفونت HIV را 18 تا 40 روز پس از انتقال آن تشخیص دهد. بنابراین می توان گفت که مناسب ترین زمان انجام این آزمایش پس از چند هفته و یا نهاینا چندماه پس از ابتلا و یا در معرض این ویروس قرار گرفتن می باشد. ناگفته نماند که تست ایدز در تست های قبل از بارداری نیز لازم است گرفته شود تا در صورتی که مادر به این بیماری مبتلا است به جنین انتقال داده نشود.

انواع آزمایش ایدز

برای تشخیص وجود عفونت HIV  می توان از وریدخونی یا بزاق دهان نمونه برداری کرد. این نمونه ها برای پیداکردن آنتی بادی هایی می باشد که در پاسخ به ویروس ایدز در بدن برای مبارزه ساخته شده اند. برای تشخیص HIV  روش مستقیم و غیرمستقیم وجود دارد. در روش غیرمستقیم ویروس تشخیص داده نمی شود بلکه آنتی بادی های ساخته شده در برابر ویروس شناسایی می شود. روش مستقیم آنتی ژن ها یا همان پروتئین های موجود در سطح ویروس یا RNA را تشخیص می دهد. انواع آزمایش های ایدز به روش های زیر می باشد:

   آزمایش الیزا  (Elisa)

یک آزمایش حساس و دقیق برای غربالگری خون و تشخیص بیماری ایدز می باشد. این آزمایش یک آزمون استاندارد به حساب می آید.

  آزمایش سریع (Rappid)

این آزمایش در برخی کشورها انجام می شود ولی اقدام به انجام آن به صورت خودسرانه توصیه نمی شود. دقت این آزمایش کمتر از آزمایش الیزای استاندارد هست.

  آزمایش وسترن بلات(Western Blot)

این آزمایش از الیزا دقت بیشتری دارد.

تست RNA

این تست می تواند 10 روز بعد از آلوده شدن به ویروس HIV  وجود ویروس را تشخیص دهد. این تست نسبت باقی آزمایش ها هزینه بیشتری دارد.

آزمایش اسید نوکلئیک (NAT)

این آزمایش با دریافت نمونه از خون همراه می باشد و قادر است هم ابتلای فرد به ویروس و هم مقدار بار ویروس را شناسایی کند. گرچه این آزمایش قادر است سریعتر از باقی تست ها ویروس را شناسایی کند اما پرهزینه بوده و در صورت مشکوک شدن پزشک به عفونت HIV  تجویز می شود.

آزمایش آنتی بادی ایدز

در این آزمایش از آنتی بادی ها در خون و یا بزاق استفاده می شود.

به طور کلی آزمایشاتی که با بررسی خون می باشد سریعتر و دقیق تر از تستهای بزاقی و انگشتی هستند.

تست HIV مثبت

مثبت بودن این تست به این معنا می باشد که فرد به این ویروس مبتلا شده است.

 همانگونه که خاطر نشان شد ایدز در واقع مرحله آخر عفونت HIV می باشد و اگر نتیجه تست مثبت باشد لازم است کارهای زیر انجام شود:

• فورا به پزشک مراجعه کرده و تحت  درمان قرار بگیرید.
• آزمایشاتی که به دیگر بیماری های مقاربتی مربوط می شود را انجام دهید.
• به دنبال مشاوره و حمایت باشید.
• اگر مواد مخدر مصرف می کنید ترک کنید.

جلوگیری از انتقال ایدز

به خاطر داشته باشیم که HIV یک بیماری مادام العمر به حساب می آید و در حال حاضر درمان قطعی برای این بیماری خطرناک ارائه نشده است اما درمان های فعلی می تواند در کنترل این بیماری موثر باشد. نکته مهم رعایت سبک زندگی سالم و حفظ روحیه فردی می باشد. اما قبل از همه اینها لازم است در جهت جلوگیری از ابتلا به این بیماری موارد زیر را رعایت کنیم:

• در رابطه جنسی از کاندوم استفاده شود.
• در مورد وضعیت سلامتی تان و یا اگر به HIV مبتلا هستید به شریک جنسی تان بگویید.
• اگر مواد مخدر مصرف می کنید به هیچ عنوان از سوزن مشترک استفاده نشود.

تفسیر جواب آزمایش ایدز

با توجه به نوع آزمایشی که افراد انجام داده اند تفسیر جواب نیز متفاوت می باشد که در ادامه آن ها را بررسی خواهیم کرد.

تفسیر جواب مثبت و منفی

در صورتی که فرد تست های خانگی و تست های رپید را انجام داده باشد جواب مثبت و منفی از آن خواهند گرفت که در ادامه معنی آن ها را بررسی خواهیم کرد.

در صورتی که فرد جواب مثبت از تست خود بگیرد قطعی به معنای ابتلا به ویروس نمی باشد و باید تست های آزمایشگاهی معتبر دیگری نیز برای اطمینان انجام شود.

در صورتی که جواب تست ها منفی باشد به این معنی می باشد که یا این ویروس در بدن شما وجود ندارد یا هنوز این ویروس در دوران نهفتگی بوده و خود را نشان نداده است.

تفسیر جواب Reactive و non-reactive

آزمایش ایدز دارای دو جواب reactive  و non-reactive می باشد که در صورتی که جواب آزمایش فرد دارای نتیجه reactive باشد به این معنی می باشد که فرد مبتلا به HIV می باشد.

و در صورتی که جواب آزمایش فرد non-reactive باشد به این معنی می باشد که فرد به این ویروس مبلا نبوده یا در دوره نهفتگی می باشد.

تفسیر جواب های عددی

در صورتی که جواب آزمایشات به صورت عددی گزارش شود به صورت زیر تفسیر می شود:

اگر عدد گزارش شده کم تر از یک باشد جواب آزمایش فرد منفی در نظر گرفته می شود و به این معنی می باشد که فرد به این ویروس مبتلا نمی باشد.

ولی اگر عدد گزارش شده بالاتر از یک باشد نتیجه آزمایش مثبت بوده و به این معنی می باشد که احتمالا فرد به این ویروس مبتلا است و احتمالا آزمایش های بیشتری برای اطمینان انجام خواهد شد.

در صورتی که عدد گزارش شده به یک نزدیک باشد توصیه می شود که بار دیگر آزمایش تکرار شود.

سوالات متداول آزمایش ایدز

سخن پایانی

در این مقاله به بررسی آزمایش ایدز و تفسیر جواب آن پرداختیم در صورتی که افراد دارای نشانه های از این ویروس باشند به توصیه و تجویز پزشک متخصص باید این آزمایش را برای اطمینان انجام دهند تا در صورت مثبت بودن نتیجه از انتقال آن به افراد دیگر جلوگیری کنند.

از آنجایی که این آزمایش از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است برای دریافت نتیجه دقیق از آن به بهترین آزمایشگاه مراجعه نمایید.