ناباروری در مردان + درمان

ناباروری در مردان به وضعیتی اشاره دارد که مردان قادر به تولید مثل (اسپرم) به طور طبیعی نیستند و این می‌تواند موجب عدم باروری شریک زن شود. علل ناباروری مردان می‌تواند شامل مشکلات در تولید، حرکت و شکل اسپرم، انسداد مجاری تولید اسپرم، نقص در ساختار مجاری تولید اسپرم یا مشکلات هورمونی باشد. عوامل مانند عوارض بیماری‌ها، عوامل زیست محیطی، استفاده از مواد مخدر، تغذیه نامناسب و استرس نیز می‌توانند در ایجاد ناباروری مردان مؤثر باشند. بررسی توسط پزشک متخصص ناباروری و انجام آزمایشات مربوطه برای تشخیص درست و تعیین روش‌های درمانی مناسب بسیار مهم است.

از هر هفت نفر تقریبا یک نفر دچار ناباروری می‌شود. عملکرد غیر عادی و یا انسداد اسپرم باعث بروز اختلال در تولید اسپرم می‌شود. عوامل متعددی می‌توانند باعث ناباوری در مردان شوند که در ادامه آنها را با هم مرور می‌کنیم.

دلایل وجود ناباروری در مردان

ناباروری در مردان مساله‌ی بسیار پیچیده‌ای است. دلایل زیادی باعث بروز آن می‌شوند که عبارتند از:

دلایل پزشکی

❇️ واریکوسل: بیماری واریکوسل به متورم شدن رگ‌ها همراه است و منجر به کاهش تولید اسپرم می‌شود.

❇️ عفونت و التهاب: التهاباتی مانند التهاب اپیدیدیم یا التهاب بیضه، عفونت‌های جنسی، بیماری سوزاک و اچ آی وی در تولید اسپرم بسیار موثرند.

❇️ تومورها: تومور‌ها ممکن است باعث ناباروری در مردان شوند.

❇️ عدم تعادل هورمون‌ها: عدم تعادل در تولید هورمون تیروئید، هیپوفیز و غدد آدرنال باعث بروز ناباوری می‌شود.

❇️ داشتن مشکل در برقراری رابطه‌ی جنسی: داشتن مشکلات جنسی مانند زودانزالی، مشکل در نعوظ و داشتن مشکلات آناتومیکال ممکن است موجب بروز ناباروری شوند.

❇️ نقص کروموزوم: بعضی از مشکلات ژنتیکی مانند سندروم کلاین فلتر، فیبروز کیستیک، سندروم کالمن، سندورم کارتاژنر که باعث ناباوری می‌شوند.

❇️ سابقه‌ی داشتن جراحی: سابقه‌ی داشتن جراحی‌هایی مانند جراحی وازکتومی، جراحی‌های بیضه و جراحی پروستات منجر به ناباروری در مردان می‌شود.

دلایل محیطی

قرار گرفتن در محیط‌ هایی که در ادامه بیان می‌کنیم تولید اسپرم را کاهش می‌دهد و منجر به ناباوری می‌شود:

• قرار گرفتن در محیط دارای مواد شیمیایی
• قرار گرفتن در معرض گرما
• قرار گرفتن در معرض اشعه‌ی ایکس

سبک زندگی

• استرس: استرس باعث اختلال در تولید هورمون و در نتیجه کاهش تولید اسپرم و ناباروری می‌شود.
• اضافه وزن: احتمال ناباوری در مردانی که اضافه وزن دارند بیشتر است.
• استعمال دخانیات: کسانی که سیگار می‌کشند بیشتر در معرض ناباروری قرار دارند.

علائم ناباروری در مردان

عوامل متعددی می‌توانند منجر به ناباروری در مردان شود در ادامه این عوامل را با هم مرور می‌کنیم:

✅ مشکل در عملکرد جنسی: اگر نعوظ مشکل باشد و یا گرایش جنسی کم باشد احتمال ناباروری در مرد وجود دارد.

• بروز درد، تورم، غده در بیضه یکی دیگر از علائم ناباروری در مردان است.
• رشد غیرعادی سینه
• حجم کم ماده‌ی منی
• کاهش رویش موهای صورت و بدن از علائم داشتن اختلال هورمونی و کروموزونی و در نتیجه ناباروری است.
• از دست دادن حس بویایی
• بروز عفونت تنفسی
• کاهش یا فتن تولید اسپرم

تشخیص ناباوری در مردان

تشخیص ناباروری در مردان توسط سوابق پزشکی بیمار، معاینه فیزیکی و آزمایشات تشخیصی صورت می‌پذیرد. در ادامه این آزمایشات را بررسی خواهیم کرد.

تحلیل نمونه اسپرم

تحلیل نمونه اسپرم شامل بررسی تعداد، حرکت و شکل اسپرم‌ها است. آزمایشگاه با استفاده از میکروسکوپ، اسپرم‌ها را بررسی کرده و اطلاعاتی از جمله شمارش اسپرم‌ها در هر میلی‌لیتر نمونه، درصد اسپرم‌های حرکت دار، شکل و ساختار اسپرم‌ها و وجود هر گونه نقص یا عارضه را به شکل گزارش ارائه می‌دهد.

آزمایش خون

آزمایش خون برای اندازه‌گیری سطح هورمون‌های مرتبط با عملکرد تولید اسپرم انجام می‌شود. این آزمایش معمولاً شامل اندازه‌گیری سطوح هورمون‌های تستوسترون، FSH و LH است. نتایج این آزمایش می‌توانند به پزشک کمک کنند تا علل هورمونی احتمالی ناباروری را تشخیص داده و درمان مناسب را تعیین کند.

آزمایش خون برای تشخیص ناباروری در مردان شامل اندازه‌گیری سطح هورمون‌های مرتبط با عملکرد تولید اسپرم می‌شود.

آزمایش اسپرموگرامی

این آزمایش شامل بررسی ساختار داخلی تولید اسپرم است. با استفاده از این آزمایش، مجاری تولید اسپرم و عواملی نظیر انسداد ممکن است بررسی شوندکه معمولاً با استفاده از تصاویر تشخیصی مانند سونوگرافی یا رادیوگرافی انجام می‌شود. نتایج این آزمایش می‌تواند به پزشک در تشخیص علل فیزیکی ناباروری کمک کند و راهنمایی در خصوص درمان مناسب را فراهم کند.

علاوه بر این، بررسی علل احتمالی ناباروری نظیر عوارض بیماری‌ها، تاریخچه عمل جراحی، عوامل زیست محیطی و سوابق خانوادگی نیز بسیار مهم است. تشخیص ناباروری در مردان نیازمند ارزیابی جامع و دقیق است و بهتر است با متخصصان مجرب در این حوزه مشورت کنید.

برای تشخیص ناباروری در مردان، آزمایشات دیگری که انجام می شود عبارتند از:

• تحلیل منی
• آزمایش ادرار بعد از انزال
• سونوگرافی ترانس رکتال
• نمونه برداری از بیضه
• تست خون
• آزمایش ژنتیک

درمان ناباروری در مردان

روش‌های زیادی برای درمان ناباروری در مردان وجود دارند. این روش‌ها به علت بروز ناباروری در مردان بستگی دارد. خوشبختانه با پیشرفت تکنولوژی و پدید آمدن روش‌های درمانی جدید، ناباوری در 65% موارد برطرف می‌شود.

به یاد داشته باشید که اگر در سنین پایین اقدام به درمان ناباروری کنید احتمال بهبود شما بسیار بیشتر است. روش‌های درمان ناباوری شامل موارد زیر می‌شوند:

عمل جراحی

مشکلات تولید اسپرم هنگام انزال با عمل جراحی برطرف می‌شوند. جراحی می‌تواند عواملی مثل واریکوسل که منجر به ناباروری می‌شود را از بین ببرد.

دارو درمانی

دربیشتر مواقع دارو درمانی با هدف انتقال راحت‌تر اسپرم انجام می‌شود. استفاده از دارو می‌تواند مشکلاتی مانند عدم تعادل هورمون‌ها را نیز برطرف کند.

در صورت داشتن اختلال هورمونی که باعث ناباروری شما می شود، درمان هورمونی ممکن است به شما کمک کند. عدم تعادل هورمونی می تواند بر نحوه رشد اسپرم تأثیر بگذارد. آنها ممکن است به دلیل مشکل در نحوه تعامل هیپوتالاموس، غده هیپوفیز و بیضه ها ایجاد شوند. درمان ممکن است شامل درمان با گنادوتروپین یا آنتی بیوتیک باشد.

درمان با روش ICSI

زمانی که ناباروری از سوی مرد است، می‎‌توان از تزریق اسپرم به رحم و یا روش ICSI استفاده کرد.

درمان با روش IUI

اگر اسپرم‌های مرد از قدرت تحرک کمی برخودار باشند می‌توان از روش  IUI برای درمان استفاده کرد. در این روش با استفاده از تهجیزات خاص اسپرم مرد تخلیه می‌شود و به داخل رحم زن منتقل می‌شود.

عمل جراحي

پزشک شما ممکن است از جراحی برای رفع مشکلاتی که مانع از ساخت، بلوغ یا انزال اسپرم می شود، استفاده کند. جراحی برای برداشتن وریدهای پیچ خورده و متورم در کیسه بیضه (واریکوسل) گاهی اوقات می تواند کیفیت اسپرم را بهبود بخشد.

نکاتی که مردان باید در مورد ناباروری بدانند!

• دلیل بروز بیماری خود را بدانید.
• قبل از بازدید، سؤالاتی را که در مورد بیماری خود دارید یادداشت کنید.
• در صورت مصرف دارو پزشک خود را در جریان قرار دهید.
• بپرسید که آیا بیماری شما به روش های دیگری قابل درمان است یا خیر.
• بدانید اگر دارو را مصرف نمی کنید یا آزمایش یا روش انجام نمی دهید چه انتظاری دارید.
• اگر قرار ملاقات بعدی دارید، تاریخ، زمان و هدف آن بازدید را یادداشت کنید.

چه زمانی باید برای تشخیص ناباروری در مردان به پزشک مراجعه کرد؟

اگر بعد از یک سال رابطه‌ی جنسی مداوم و بدون محافظت باردار نشدید به پزشک مراجعه کنید. اما اگر موارد زیر شامل حال شما می‌شود باید زودتر به پزشک مراجعه کنید:

• مشکل در نعوظ و انزال و وجود مشکلات دیگر در عملکرد جنسی
• وجود درد، تورم و غده در بیضه
• سابقه‌ی داشتن پروستات و اختلالات جنسی
• داشتن شریک جنسی که بیشتر از 35 سن دارد.
• سابقه‌ی جراحی بیضه یا جراحی الت تناسلی

روش های پیشگیری از ناباروری در مردان

موارد زیر در پیشگیری از ناباروری موثرند:

• از استعمال دخانیات بپرهیزید.
• در معرض مواد شیمیایی و گرما قرار نگیرید.
• داشتن وزن مناسب
• کاهش استرس
• از سونا و حمام آب داغ طولانی مدت بپرهیزید.
• لباس های زیر راحت بپوشید.

عوامل موثر در ناباروری در مردان

عوامل خطرزا در ناباروری در مردان شامل موارد زیر می‌شوند:

• استعمال دخانیات
• مصرف الکل
• استفاده از داروهای خاص
• داشتن اضافه وزن
• داشتن عفونت
• قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی
• داشتن بیماری زمینه‌ای
• عوامل ژنتیکی

سوالات متداول در مورد ناباروری مردان

در نهایت باید بدانید که…

ناباروری در مردان ممکن است به علت عوامل متعددی از جمله عوامل هورمونی، عوامل فیزیکی، انسداد مجاری تولید اسپرم یا مشکلات جنسی رخ دهد. تشخیص ناباروری نیازمند ارزیابی دقیق از طریق آزمایش‌های اسپرموگرامی، آزمایش سطح هورمون‌ها و سایر آزمایشات تشخیصی است. درمان ناباروری مردان ممکن است شامل مداخله جراحی، درمان هورمونی و … باشد. همکاری با پزشک تخصصی ناباروری مردان می‌تواند منجر به تشخیص صحیح و درمان موثرتر شود.