همه چیز درباره آزمایش دیابت در بارداری؛ از زمان انجام تا تفسیر نتایج

دیابت بارداری یکی از مشکلات شایع دوران حاملگی است که سلامت مادر و جنین را تحت تأثیر قرار می‌دهد و بسیاری از زنان بدون هیچ علائم مشخصی به این نوع دیابت مبتلا می‌شوند و تنها راه شناسایی آن، انجام آزمایش‌ های مخصوص در زمان مناسب است، تشخیص زودهنگام نقش مهمی در پیشگیری از عوارض احتمالی دارد و به کنترل بهتر قند خون کمک می‌کند، اما آزمایش دیابت در بارداری دقیقا چه زمانی انجام می‌شود؟ چه آمادگی‌ هایی نیاز دارد؟ و نتایج آن چه معنایی دارند؟ اگر به دنبال پاسخ این پرسش‌ها هستید، ادامه مطلب را از دست ندهید.

آزمایش دیابت در بارداری به چه منظور انجام می شود؟

همه ما از عوارض دیابت بارداری بر روی جنین آگاهی داریم و می دانیم که چه تاثیرات بدی بر روی جنین خواهد گذاشت، فلذا آزمایش دیابت در بارداری را جدی بگیرید و این آزمایش را تحمل گلوکز خوراکی می نامیم که حدود 2 ساعت طول می کشد، آزمایش دیابت بارداری به صورت ناشتا صبح انجام می شود، برای این آزمایش لازم است 8 الی 10 ساعت غذا یا نوشیدنی نخورده باشید، به شما یک مایع حاوی گلوکز داده می شود تا بنوشید و قبل از نوشیدن مایع و یک ساعت بعد از نوشیدن از شما آزمایشات خون گرفته می شود.

دیابت بارداری همان قند خون بالا است و در دوران بارداری ایجاد می شود و پس از زایمان از بین می رود، دیابت بارداری در سه ماهه دوم یا سوم بیشتر اتفاق می افتد و بدن به اندازه کافی نمی تواند انسولین تولید کند و معمولا این دیابت بعد از زایمان از بین می رود، درست است که این موضوع می تواند مشکلات بسیاری برای شما ایجاد کند اما با تشخیص به موقع و مدیریت آن می توان از عواقب ناخواسته در این بیماری پیشگیری کرد.

نشانه های دیابت در بارداری

نشانه های دیابت در بارداری به شرح زیر است:

• احساس تشنگی بسیار در حالیکه به تازگی آب نوشیده اید.
• تکرر ادرار بسیار
• شاخص توده بدنی بالاتر از 30
• احساس خستگی بی دلیل

انواع آزمایشات دیابت در بارداری

برای تشخیص دیابت در دوران بارداری پزشک شما آزمایش دیابت در بارداری که شامل آزمایشات GTT , GCT می شوند را تجویز خواهد کرد و تست GTT شامل دو مرحله آزمایش می شود و تست GCT چهارمرتبه صورت می گیرد، در ادامه این آزمایشات را بررسی خواهیم کرد.

آزمایش GTT

در این آزمایش نوشیدنی شیرین حاوی گلوکز را خواهید نوشید و بعد از آن دو یا سه مرتبه به فاصله زمانی نیم ساعت تا یک ساعت تست خون از شما گرفته می شود، این تست تحمل گلوکز در بدن را نشان می دهد و هم چنین میزان جذب آن را مشخص می کند.

آزمایش GCT

این آزمایش در ابتدا قند خون را اندازه می گیرند سپس نوشیدنی حاوی گلوکز را به شما می دهند، یک مرتبه و پس از یک ساعت این آزمایش انجام می شود.

آزمایش 2HPP

این آزمایش در ابتدا به صورت ناشتا از شما خون گرفته می شود و سپس بعد از 2 ساعت و صرف صبحانه دوباره از شما خون گرفته می شود تا میزان قند خون سنجیده شود.

آمادگی‌های لازم قبل از انجام آزمایش دیابت در بارداری

پیش از انجام آزمایش دیابت در بارداری به‌ ویژه تست تحمل گلوکز یا OGTT، رعایت چند نکته ساده ولی مهم می‌تواند در دقت نتایج تأثیرگذار باشد، در ادامه به مهم‌ترین موارد آمادگی اشاره می‌شود:

• برای تست تحمل گلوکز (OGTT) لازم است که حداقل ۸ تا ۱۴ ساعت قبل از آزمایش ناشتا باشید، در این مدت فقط آب ساده مجاز به مصرف است.

• سه روز پیش از آزمایش، رژیم غذایی معمول خود را حفظ کنید و از حذف کربوهیدرات‌ها خودداری نمایید؛ کاهش مصرف مواد قندی ممکن است نتیجه آزمایش را تحت تأثیر قرار دهد.

• ورزش سنگین در ۲۴ ساعت قبل از آزمایش می‌تواند سطح قند خون را تغییر دهد و باعث نتایج نادرست شود.

• برخی داروها مانند کورتون‌ها، داروهای دیورتیک و ضدافسردگی بر نتیجه آزمایش اثر می‌گذارند و در صورت مصرف این داروها، پزشک خود را مطلع کنید.

• در صورت داشتن علائمی مانند تهوع، استفراغ یا سابقه دیابت در خانواده، پزشک را در جریان بگذارید تا در انتخاب نوع تست و تفسیر نتیجه دقت بیشتری شود.

کنترل دیابت در بارداری به چه صورت است؟

برای کنترل دیابت در بارداری به شما یک کیت آزمایش خون داده می شود تا قند خون خود را نظارت کنید، توجه داشته باشید که با رژیم غذایی مناسب و ورزش های مخصوص دوران بارداری می توانید این مشکل را کنترل کنید و جای هیچ گونه نگرانی ندارد.

با این وجود اگر قند خون شما کنترل نشود لازم است داروهایی مصرف کنید تا عوارض آن کمتر شود، اگر به دیابت بارداری مبتلا باشید لازم است قبل از 41 هفته زایمان کنید، انتخاب روش زایمان به عهده و تشخیص پزشک شما است، با این وجود توصیه ما به شما این است که حتی با وجود دیابت بارداری استرس نداشته باشید، چرا که استرس می تواند عامل مهم در افزایش قند خون به حساب آید و اثرات آن بسیار مخرب است.

چرا دچار دیابت بارداری می شویم؟

دلایل بروز این مشکل در بانوان باردار بسیار است با این وجود برخی از دلایل ابتلا به دیابت بارداری به شرح زیر است:

• اضافه وزن پیش از بارداری
• افزایش وزن بی رویه در دوران بارداری
• شاخص توده بدنی بالای 30
• رشد غیرطبیعی جنین در رحم
• سابقه خانوادگی ابتلا به دیابت بارداری
• برهم خوردن تعادل هورمون ها
• مصرف زیاد قند
• استرس بسیار در دوران بارداری

تفسیر نتایج آزمایش دیابت در بارداری

تفسیر نتایج آزمایش دیابت در بارداری بستگی به نوع تست انجام‌شده دارد، رایج‌ ترین آزمایش‌ها شامل تست چالش گلوکز (GCT) و تست تحمل گلوکز (OGTT) هستند، در ادامه به تفسیر هریک پرداخته‌ایم:

تفسیر نتایج تست چالش گلوکز (GCT) – ۵۰ گرمی

سطح قند خون (۱ ساعت پس از مصرف گلوکز)	تفسیر	اقدام بعدی
کمتر از 140 mg/dL	طبیعی	نیازی به تست بیشتر نیست.
140 تا 199 mg/dL	مشکوک به دیابت بارداری	انجام تست تحمل گلوکز (OGTT) لازم است.
200 mg/dL یا بیشتر	احتمال بالای دیابت بارداری	تشخیص تقریبا قطعی؛ تأیید با OGTT یا بررسی بالینی

تفسیر نتایج تست تحمل گلوکز (OGTT) – ۷۵ گرمی

زمان اندازه‌گیری	مقدار آستانه (mg/dL)	تفسیر
ناشتا	≥ 92	اگر این عدد یا یکی از اعداد بعدی بالا باشد → دیابت بارداری
۱ ساعت پس از مصرف	≥ 180	–
۲ ساعت پس از مصرف	≥ 153	–

نکته: اگر حداقل یکی از مقادیر بالا از آستانه مشخص‌شده فراتر رود، تشخیص دیابت بارداری مطرح می‌شود.

سوالات متداول آزمایش دیابت در بارداری

در نهایت…

دیابت در بارداری قابل کنترل است و بسیاری از بانوانی که این مشکل را داشته اند نوزاد سالم به دنیا می آوردند از این بیماری نترسید و سعی کنید آزمایش دیابت در بارداری و تمام تست های غربالگری قبل از بارداری را به خوبی و با دقت بسیار انجام دهید.