همانند بیشتر جنبههای رفتاری و شناختی انسان، وراثت و محیط بر هوش به عنوان یک صفت پیچیده تأثیر میگذارند. هوش موضوعی چالشبرانگیز است؛ زیرا پژوهشگران آن را با روشهای متفاوتی تعیین و اندازهگیری میکنند. دانشمندان در تعریف هوش، توانایی یادگیری از تجربهها و توانایی انطباق برای تغییر محیط را در نظر میگیرند.
عناصر تعیین هوش شامل توانایی استدلال، برنامه ریزی، حل مسائل، تفکر انتزاعی و توانایی درک ایده های پیچیده می باشد.
متداولترین روشی که جهت اندازه گیری هوش مورد استفاده قرار می گیرد، intelligence quotient (IQ) نام دارد. پژوهشگران مطالعات بسیاری در زمینه جستجوی ژنهای مؤثر در هوش انجام دادهاند. بسیاری از این مطالعات بر روی تشابهات و تفاوتها در IQ افراد در خانواده ها به خصوص فرزندان و دوقلوها متمرکز شده است.این مطالعات نشان میدهند که عوامل ژنتیکی باعث ۵۰٪ از تفاوتهای هوشی میان افراد میشوند.
پژوهشگران در مطالعات دیگر، تفاوتهای سراسر ژنوم افراد زیادی را بررسی میکنند تا مناطق خاصی از ژنوم مرتبط با IQ را پیدا کنند. مطالعات هنوز هیچ ژنی را که به طور قطعی باعث تفاوت در هوش افراد شود، مشخص نکردهاند. این احتمالا به این دلیل است که ژنهای بسیاری در بروز تفاوتها در هوش افراد هستند.
هوش همچنین به شدت تحت تأثیر محیط است. عوامل مرتبط با محیط خانه کودکان و والدین، در دسترس بودن منابع یادگیری و تغذیه در میان افراد همگی در هوش تأثیر دارند.
محیط و ژنهای افراد بر یکدیگر اثر می گذارند و این می تواند در تعیین سهم هر کدام چالش برانگیز باشد. به عنوان مثال اگر IQ فرزند مشابه پدر و مادر باشد، این شباهت به دلیل انتقال عوامل ژنتیکی از پدر و مادر، عوامل محیطی مشترک یا به احتمال زیاد ترکیبی از هر دو است. بنابراین عوامل ژنتیکی و محیطی هر کدام در تعیین هوش مؤثر هستند.
